Εγκυμωσύνη

Η εγκυμοσύνη διαρκεί 9 εβδομάδες (58 - 65ημ.) συνήθως η γέννα έρχεται την 62η με 63η ημ.

Μπορούμε να διαγνώσουμε την εγκυμοσύνη με:

Τεστ Ρελαξίνης σε δείγμα αίματος από την 25 ημέρα.
Με υπέρηχο την 28 -30 ημέρα. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τον αριθμό των εμβρύων με σχετική ακρίβεια, αν είναι περισσότερα από 5-6 το τοπίο δυσκολεύει. Την 50η μέρα τα έμβρυα είναι μεγάλα και δύσκολα μετρούνται αλλά μπορούμε να εξακριβώσουμε αν όλα πάνε καλά.
Με ακτινογραφία από την 45η ημέρα. Προσωπικά αποφεύγω την ακτινοβολία μόνο για διαγνωστικούς λόγους.
Με το στηθοσκόπιο μπορούμε να ακούσουμε από την 6η εβδομάδα τους κτύπους της καρδιάς των εμβρύων.
Την όγδοη εβδομάδα ψηλαφώντας την κοιλιά της μάνας μπορούμε να εντοπίσουμε σάκους και να αισθανθούμε το «κλώτσημα» των κουταβιών.
Από την ώρα του ζευγαρώματος θεωρούμε την σκύλα εγκυμονούσα οπότε απαγορεύεται να δίνουμε κάθε φάρμακο χωρίς την εντολή του γιατρού.

Απαγορεύεται επίσης να έρχεται σε επαφή με τοξικές ουσίες παρασιτοκτόνων, φυτοφαρμάκων, χρωμάτων κλπ. Είναι η κατάλληλη στιγμή να συζητήσουμε με τον γιατρό για το διατροφικό πρόγραμμα της σκύλας, ειδικά αν ταΐζουμε μαγειρευτά ίσως απαιτηθούν διατροφικά συμπληρώματα κυρίως ασβέστιο. Μέχρι τις 35 ημέρες μία καλή ξηρή ισορροπημένη τροφή με ποιοτικές πρωτεΐνες και λίπη είναι αρκετή, σταδιακά αυξάνουμε την ποσότητα χωρίζοντάς την σε 2 και αργότερα 3 ημερήσια γεύματα. Από την 40η ημ. σταδιακά αλλάζουμε την τροφή υψηλής ενέργειας με κουταβοτροφή που θα την συνεχίσουμε μέχρι τον αποθηλασμό, καλό είναι να την μουσκεύουμε. Με τέτοιες ποιοτικές τροφές δεν είναι απαραίτητη η προσθήκη βιταμινών ή ιχνοστοιχείων εκτός αν προταθεί από τον γιατρό. Οι φτωχές τροφές ασχέτως αν καταναλώνονται υπερβολικά από την σκύλα ( το κάνει για να βρει τα στοιχεία που της λείπουν) μπορούν να της προκαλέσουν βλάβες στην υγεία της αφαιρώντας π.χ ασβέστιο από τα οστά της ή προκαλώντας της αναιμία, τα δε έμβρυα είναι δυνατόν να πεθάνουν όλα ή μερικά από αυτά. Αυτό μπορεί να συμβεί και για άλλους λόγους όπως από ερπητοϊό, τοξοπλάσμωση και άλλα που θα σας αναφέρει ο γιατρός σας. Η φύση προστατεύει την σκύλα, έτσι όταν πεθάνουν έμβρυα στη αρχή της εγκυμοσύνης μπορούν να απορροφηθούν ή να μουμιοποιηθούν και να συνεχίσει φυσιολογικά η κύηση.

Ο γιατρός θα μας ορίσει κάθε πότε θα πρέπει να ελέγχει την ομαλή εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Καλό είναι να εξετάσουμε με υπέρηχο την μήτρα, πιθανόν να προλάβουμε έτσι μία πυομήτρα ή μία συστροφή της μήτρας (αυτό γίνεται, σπάνια, αν το ένα από τα δύο κέρατα έχει περισσότερα έμβρυα). Επί πλέον θα εξακριβώσουμε αν η μήτρα είναι σε φυσιολογική θέση, μερικές φορές περνά μέσα από διάφορα στόμια όπως π.χ. τον βουβωνικό πόρο. Θα μας βοηθήσει επίσης κατά την γέννα γιατί θα ξέρουμε πόσα κουτάβια θα περιμένουμε. Ανταλλάζουμε προσωπικά τηλέφωνα με τον γιατρό και τον ενημερώνουμε για την πιθανή ημέρα της γέννας, ίσως τον χρειαστούμε επειγόντως βραδινές ώρες που συνήθως γεννούν οι σκύλες. Αν προβλέπεται γέννα με καισαρική και το ιατρείο δεν έχει βοηθητικό προσωπικό επιστρατεύουμε φίλους μας για να σκουπίζουν και φροντίζουν τα κουτάβια που θα βγάζει ο γιατρός. Μη διστάζετε να ζητάτε την βοήθεια έμπειρων φίλων.

Το χρονοδιάγραμμα της πορείας της εγκυμοσύνης

1η εβδομάδα: Γονιμοποίηση των ωαρίων. Έμβρυα δύο κυττάρων. Πιθανές πρωινές αδιαθεσίες, πιθανή αλλαγή προσωπικότητας και συμπεριφοράς της μάνας.

2η εβδομάδα: Στην αρχή της εβδομάδας τα έμβρυα είναι 4 κυττάρων ενώ στο τέλος 64. Εισχωρούν από τις σάλπιγγες στην μήτρα. Πιθανές πρωινές αδιαθεσίες κλπ όπως προηγούμενα.

3η εβδομάδα: Την 19η ημέρα τα έμβρυα εμφυτεύονται στην μήτρα. Αδιαθεσίες όπως προηγούμενα.

4η εβδομάδα: Τα έμβρυα: Ανάπτυξη ματιών και σπονδυλικής στήλης, Τα πρόσωπα παίρνουν μορφή. Μεγαλώνουν από 5-10χιλ. σε 14-15χιλ. Ξεκινά η οργανογένεση, το πιο κρίσιμο σημείο για πιθανή εμφάνιση ελαττώματος. Μάνα: Πιθανή έκκριση διάφανου κολπικού υγρού (κάποιες σκύλες μου έχουν όλες τις ενδείξεις σαν να έχουν περίοδο). Ξεκινά η ανάπτυξη των θηλών. Περιορίζουμε τις κουραστικές δραστηριότητες.

5η εβδομάδα: Έμβρυα: Έχουν πάρει τη μορφή σκύλων. Μπορεί να προσδιοριστεί το φύλο. Τα μάτια που μέχρι τώρα ήταν ανοιχτά κλείνουν. Μεγαλώνουν από 18χιλ. σε 30χιλ. Ανάπτυξη δακτύλων, νυχιών. Η οργανογένεση τελειώνει. Είναι σχετικά ανθεκτικά στις παρεμβολές στην ανάπτυξή τους. Μάνα: Αρχίζει να αυξάνει βάρος και να γίνεται εμφανές το φούσκωμα της κοιλιάς. Οι κινήσεις της γίνονται πιο αργές, ηρεμεί και γίνεται πιο φιλική.

6η εβδομάδα: Έμβρυα: περίπου 6γρ και 45χιλ. Ακούμε τις καρδιές των με το στηθοσκόπιο. Χρωματισμός δέρματος. Μάνα: Συνεχίζει να μεγαλώνει η κοιλιά, οι θηλές σκουραίνουν και διογκώνονται. Το αιδοίο διογκώνεται και χαλαρώνει μερικές φορές εμφανίζεται βλεννώδες υγρό. Θα πρέπει να αρχίσει να ζει και να κοιμάται στο χώρο που θα γεννήσει. (βλ. συνέχεια).

7η εβδομάδα: Τα έμβρυα συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Μάνα: Αρχίζει να μαδά το τρίχωμα της κοιλιάς, στα μακρύτριχα κουρεύουμε την κοιλιά και την γύρο από τα γεννητικά όργανα περιοχή. Φαίνεται πια καθαρά πως είναι έγκυος. Της αποκλείουμε κάθε έντονη δραστηριότητα, προσοχή σε σκάλες.

8η εβδομάδα: Τα κουτάβια μπορούν από τώρα να γεννηθούν με ασφάλεια. Η μάνα έχει πια «βαρύνει»

και εμφανίζεται γάλα πιέζοντας τις θηλές.

9η εβδομάδα: Συνεχίζεται η ανάπτυξη των κουταβιών.

Η μάνα: Το σκάψιμο στον κήπο ή το γρατζούνισμα του πατώματος, το σκίσιμο των εφημερίδων ή των πανιών που της στρώνουμε έχουν το ίδιο νόημα: προσπαθεί να φτιάξει φωλιά. Είναι ανήσυχη, λαχανιάζει, βηματίζει πάνω-κάτω, νοιώθει άβολα. Θέλει να απομονώνεται εκεί που δεν την βλέπουν. Αν την ώρα του τοκετού δεν αισθάνεται την ησυχία και την απομόνωση που θέλει μπορεί να αναστείλει ή να διακόψει την εξέλιξή του. Η θερμοκρασία της θα έχει φτάσει στους 38-39°C, όταν πέσει στους 36-37°C (τουλάχιστον 1-2°C) θα γεννήσει μέσα σε 24 ώρες. Θα πρέπει να τη θερμομετρούμε 3 φορές την ημέρα. Τις τελευταίες ημέρες μειώνεται η όρεξή της. Τελευταία μέρα πιθανόν να μη φάει καθόλου.

Ζευγάρωμα

Για να ζευγαρώσουμε την σκύλα μας θα πρέπει με ώριμη σκέψη να εξαντλήσουμε τα μεγάλα, σοβαρά αλλά και κλασικά ερωτήματα: Για ποιους λόγους θέλουμε να κάνουμε γέννα; Έχουν τα απαραίτητα προσόντα οι γεννήτορες για να τους αναπαράγουμε; Δηλαδή πληρούν τα μορφολογικά και εργασιακά πρότυπα στο έπακρον; Έχουν καλό χαρακτήρα; Είναι ψυχικά ισορροπημένοι; Θα βελτιώσουμε την πορεία της φυλής με τα κουτάβια τους; Επιλέξαμε τον αντάξιο επιβήτορα; Έχουμε υποψήφιους ιδιοκτήτες σωστούς και ικανούς να αναθρέψουν τα κουτάβια μας και να τους προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής;

Η κάθε μία από αυτές τις ερωτήσεις θα μπορούσε να είναι τίτλος πολυσέλιδου άρθρου. Μη ξεχνάμε πως δημιουργούμε ζωή με την δική μας θέληση.

Αν έντιμα συζητώντας με τον εαυτό μας αποφασίσαμε πως αξίζει να την ζευγαρώσουμε τότε ας αρχίσουμε από την ηλικία της. Δεν είναι σωστό για μία σκύλα να μπει στην διαδικασία της εγκυμοσύνης, της γέννας και του θηλασμού πριν το 2ο έτος της, θα καταπονήσει τον ανώριμο οργανισμό της. Ακόμη μία σκύλα που έχει περάσει τα δύο χρόνια θα έχει κοινωνικοποιηθεί άρτια, θα έχει «γνωρίσει τον κόσμο» θα έχει εκπαιδευτεί και θα έχει κυνηγήσει. Άρα θα έχει άριστη ψυχική ισορροπία που θα την μεταδώσει στα κουτάβια της από την πρώτη ημέρα της ζωής των. Εξ άλλου θα έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι δυσπλασιών, οφθαλμικών και άλλων κληρονομικών παθήσεων. Ανάλογα με την φυλή και τη φυσική κατάσταση ας αποφεύγουμε γέννες μετά το 9ο έτος. Θεωρώ αρκετές 3 γέννες στη ζωή μιας σκύλας και όχι συνεχόμενες. Ο ΚΟΕ δέχεται δηλώσεις γέννας έως 30 ημέρες από αυτήν και με όρια ηλικίας για τα θηλυκά από 18 μηνών έως 10 ετών και τα αρσενικά από 16 μηνών. Σε περίπτωση δύο αλλεπάλληλων γεννών η επόμενη (3η) γέννα δεν εγγράφεται αν δεν έχουν παρέλθει 12 μήνες από την δεύτερη. Σημαντικό είναι να βρίσκεται η σκύλα σε καλή φυσική κατάσταση, να καλύπτεται από τα ετήσια εμβόλια και να είναι απαλλαγμένη από ενδο/εξωπαράσιτα. Ένα καλό check up είναι απαραίτητο, ο κτηνίατρος θα ελέγξει την σκύλα και για αφροδίσια νοσήματα, καλό είναι να απαιτούμε παρόμοιο έλεγχο του αρσενικού.

Όλα αυτά γιατί κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης απαγορεύονται πολλά είδη φαρμάκων κυρίως κορτιζονούχα, αντιβιοτικά ορμόνες κλπ.

Αφού λοιπόν με σκέψη και γνώση έχουμε επιλέξει τον επιβήτορα, ό,τι συμφωνήσαμε με τον ιδιοκτήτη του θα πρέπει να το συνυπογράψουμε. Αν πρόκειται για χρηματική αμοιβή θα ορίσουμε το ποσόν, το πότε θα καταβληθεί, σε περίπτωση που δεν μείνει έγκυος η σκύλα αν θα επιστραφεί μέρος της αμοιβής ή θα δικαιούται επίβαση στον επόμενο οίστρο κλπ. Αν πρόκειται αντί αμοιβής να δώσουμε κουτάβια θα καθορίσουμε μέχρι πόσα (εν ζωή) θα αναλογεί ένα στον επιβήτορα, μέχρι πόσα δύο κοκ. Ακόμη αν θα έχει την επιλογή για το καλύτερο της γέννας κλπ. Πόσες επιβάσεις θα γίνουν και πότε. Όλα τα έξοδα ακόμη και τα pedigree όλων των κουταβιών βαρύνουν τον εκτροφέα (θηλυκό).

Είθισται για το ζευγάρωμα να πηγαίνει το θηλυκό στο χώρο του αρσενικού. Για κάποιους λόγους π.χ. αδυναμία ταξιδιού του εκτροφέα, ευαίσθητη σκύλα κλπ μπορεί να γίνει στον χώρο του θηλυκού, ας καταγραφεί αν θα αποζημιωθούν τα έξοδα ταξιδιού επιβήτορα και ιδιοκτήτη.

Στο χώρο ζευγαρώματος ας φροντίσουμε να μην κυκλοφορούν άλλοι σκύλοι και να είναι καλά περιφραγμένος. Η παρουσία μας σε μερικά ζώα λειτουργεί θετικά ηρεμώντας τα ενώ άλλα επιζητούν την απομόνωση. Ας τους δώσουμε την ευκαιρία να γνωριστούν και «να τα βρουν» μόνα τους. Σκύλοι/ες πρωτάρηδες μπορούν να είναι συνεσταλμένοι ως δειλοί, νευρικοί ή ανυπόμονοι. Τότε η παρουσία μας μπορεί να τους ενθαρρύνει και να αποφορτίσει την κατάσταση. Σε ακραίες περιπτώσεις ο κτηνίατρος θα μας συμβουλέψει αν μία δόση ηρεμιστικού θα βοηθούσε.

Μερικές σκύλες χαμηλώνουν την λεκάνη τους ή όλο το σώμα τους, καθιστώντας αδύνατη την διείσδυση, με ήπιες κινήσεις και ήρεμη φωνή προσπαθούμε να την φέρουμε στην σωστή θέση μερικές φορές βάζοντας το γόνατό μας κάτω από το σώμα της. Έχει τύχει να δω σε ζευγάρωμα Μάστιφ τον εκτροφέα στα τέσσερα, μούσκεμα από τον ιδρώτα έτοιμο να καταρρεύσει, να υποβαστάζει την σκύλα με την πλάτη του και από πάνω τους. τον επιβήτορα. Σημασία έχει πως το ζευγάρωμα πέτυχε.

Μερικοί σκύλοι, οι «βιαστικοί», παίρνουν θέση γρήγορα επί της σκύλας αλλά αρχίζουν τις κινήσεις χωρίς να βρίσκουν τον κόλπο. Μπορούμε βάζοντας την παλάμη μας τεντωμένη ανάμεσα από τα πίσω πόδια τους να τους καθοδηγήσουμε στην σωστή οδό. Αν χρειαστούμε την βοήθεια έμπειρου φίλου καλό θα ήταν να είχε γνωρίσει τους σκύλους από πριν για να μην ενοχληθούν. Σε περίπτωση που δεν τα καταφέρνουν μόνοι τους και δεν δέχονται την βοήθεια μας αφού είμαστε σίγουροι πως η σκύλα είναι στην «σωστή» μέρα μπορούμε να ζητήσουμε από τον κτηνίατρο να κάνει σπερματέγχυση.

Είναι μία απλή μέθοδος: ο κτηνίατρος αμέσως μετά την σπερμοληψία τοποθετεί το σπέρμα βαθιά στον κόλπο της σκύλας με έναν καθετήρα φροντίζοντας να διατηρείτε σε θερμοκρασία σώματος για να μη σοκαριστούν τα σπερματοζωάρια. Έχει την ευχέρεια να παρατηρήσει στο μικροσκόπιο την ποσότητα και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Η μέθοδος αυτή λέγετε Intra-vaginal deposition (ενδοκολπική εναπόθεση) και την προτιμούν οι εκτροφείς.

Με το νωπό - φρέσκο σπέρμα μπορεί να γίνει ακόμη Intrauterine Insemination (Ενδομητρική γονιμοποίηση) με καθετήρα ή με ενδοσκόπιο ή με χειρουργική επέμβαση. Τα ποσοστά επιτυχίας με μέσο όρο 6 κουτάβια είναι πάνω από 75%, σύμφωνα με Νορβηγικά στατιστικά στοιχεία 10 χρόνων σε 100 διαφορετικές φυλές σκύλων.

Υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί το σπέρμα κάποιου αξιόλογου επιβήτορα που είναι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, αγοράζοντας Ψυγμένο Σπέρμα (Chilled semen) με

ποσοστά επιτυχίας 55-60%, αν αφιχθεί εγκαίρως, ή Κατεψυγμένο Σπέρμα (Frozen semen) με ποσοστά περίπου 50%. Η τελευταία μέθοδος απαιτεί εξειδικευμένο εργαστήριο για την απόψυξή, δεν γνωρίζω αν υπάρχει στην Ελλάδα. Οφείλουμε να ενημερώσουμε εγκαίρως τον ιδιοκτήτη του επιβήτορα για να τον έχει διαθέσιμο, άρα θα πρέπει όταν περιμένουμε την περίοδο της σκύλας μας να την παρακολουθούμε καθημερινά. Στην αρχή θα παρατηρήσουμε μία απλή διόγκωση των έξω γεννητικών οργάνων, στις επόμενες ημέρες θα εμφανιστεί ορώδες κιτρινωπό υγρό που στην συνέχεια θα γίνει ροζ και κόκκινο ενώ θα συνεχίζεται η διόγκωση. Για να προσδιορίσουμε τις γόνιμες ημέρες, δηλαδή τις ημέρες της ωορρηξίας μετράμε από την ημέρα που βλέπουμε το ροζ υγρό. Οι φάσεις είναι προοίστρος, οίστρος και μεθοίστρος. Ο ακριβής προσδιορισμός σε ημέρες είναι δύσκολος ιδίως σε σκύλες που δεν έχουν ξαναγεννήσει. Ο γιατρός μας με τεστ προγεστερόνης ή τραχηλικού επιχρίσματος θα μας δώσει την ακριβή ημερομηνία. Συνήθως κυμαίνεται από την 9η έως και την 15η ημέρα με μέσο όρο την 12η (ημ/νία που δεν χάνω ποτέ). Έχουν καταγραφή περιστατικά σύλληψης από την 2η έως και την 28η ημ. Αν υπολογίσουμε πως δεν διαπιστώσαμε αμέσως την «πρώτη ημέρα» και πως το σπέρμα μπορεί να παραμείνει ενεργό στον κόλπο για δύο ημέρες, εύκολα καταλαβαίνουμε πως ουσιαστικά η γονιμοποίηση δεν έγινε την 2η ημέρα αλλά την 6η ή 7η. Για να είμαστε σίγουροι μπορούμε να κάνουμε δύο ή τρεις επιβάσεις μέρα παρά μέρα. Μεταξύ των επιβάσεων μπορούμε να δώσουμε στον αρσενικό βιταμίνη Ε. Το ζευγάρι να μη μένει στον ίδιο χώρο, να τρέφεται καλά.

Η φύση πάντως έχει προβλέψει, όταν αρχίζει η ωορρηξία (δηλαδή οι γόνιμες ημέρες) η σκύλα «στήνεται», παίρνει θέσει εμπρός στα αρσενικά φέρνοντας την ουρά της στο πλάι. Είναι μια ένδειξη σωστού χρόνου για το ζευγάρωμα.

Αν μετά το ζευγάρωμα η σκύλα πρόκειται να ταξιδέψει με αεροπλάνο, μπορεί να γίνει με ασφάλεια μία με δύο ημέρες μετά την επίβαση, άλλως θα πρέπει να περιμένουμε 7-10 ημ. και μετά να πετάξει.

Η Λύσσα

Η λύσσα αποτελεί ένα ιογενές νόσημα του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η λοίμωξη αυτή προσβάλλει όλα τα θερμόαιμα ζώα και απαντάται σε όλες σχεδόν τις χώρες του κόσμου, εκτός από την Ωκεανία και λίγες νησιωτικές ή απομονωμένες περιοχές.

Στις χώρες που δεν εφαρμόζεται συστηματικός αντιλυσσικός εμβολιασμός των σκύλων και των άλλων κατοικιδίων ζώων, τα κρούσματα της λύσσας είναι αρκετά. Αντίθετα στις χώρες εκείνες που εμβολιάζονται όλα τα κατοικίδια ζώα, η νόσος εντοπίζεται μόνο σε διάφορα άγρια ζώα, και τα ανθρώπινα κρούσματα σε αυτές είναι πολύ λιγότερα. Έτσι, ενώ στην Ασία, την Κεντρική και Νότια Αμερική και στην Αφρική ο σκύλος αποτελεί σχεδόν τη μοναδική πηγή μετάδοσης της νόσου, στην Ευρώπη το 80% των λυσσασμένων ζώων είναι οι αλεπούδες, οι λύκοι και τα τσακάλια, και στις ΗΠΑ κυρίως ο ασβός (κουνάβι) και λιγότερο οι νυχτερίδες.

Η νόσος μεταδίδεται με το δήγμα ζώου που πάσχει από λύσσα ή επωάζει τη νόσο (έχει μέσα του τον ιό της λύσσας, χωρίς όμως να νοσεί). Ιδιαίτερα επικίνδυνα για τη μετάδοση της λύσσας θεωρούνται τα πολλαπλά δήγματα και τα δήγματα στο κεφάλι. Σπανιότερα έχουν αναφερθεί κρούσματα λύσσας από την επαφή των τραυμάτων και των διαφόρων βλεννογόνων με μολυσμένο σίελο, όπως επίσης και με την εισπνοή εκκριμάτων από μολυσμένες νυχτερίδες που ζουν μέσα σε σπήλαια.

O χρόνος επώασης της λύσσας ποικίλλει, από λίγες ημέρες μέχρι πολλά χρόνια. Συνήθως όμως αυτός κυμαίνεται μεταξύ 30-90 ημερών. Η νόσος αρχίζει με πυρετό, κακουχία, ανορεξία, γαστρεντερικά ενοχλήματα και κλινικά συμπτώματα από το αναπνευστικό. Το πρώτο κλινικό σύμπτωμα που μπορεί να δημιουργήσει την υποψία της παρουσίας της νόσου είναι ένα περίεργο αίσθημα σαν πόνος ή μούδιασμα στην περιοχή του δήγματος. Στο στάδιο αυτό εμφανίζονται επίσης και διάφορα νευρολογικά συμπτώματα, όπως είναι η ανησυχία, η ευερεθιστότητα, η αϋπνία, η επιθετικότητα, οι ψευδαισθήσεις και η κατάθλιψη. Η κύρια κλινική μορφή της νόσου εκδηλώνεται με την εικόνα της μανίας ή της λύσσας ή της υδροφοβίας. Συγκεκριμένα, όταν προσφερθεί στον ασθενή νερό, τότε αυτός πανικοβάλλεται και κάνει ανεξέλεγκτες κινήσεις των χεριών στην προσπάθεια να απομακρυνθεί από το δοχείο με το νερό. Το τελικό στάδιο της λύσσας περιλαμβάνει το κώμα, την καρδιακή ή αναπνευστική ανεπάρκεια και σχεδόν πάντοτε το θάνατο.

Τι να κάνετε για να μην κινδυνεύει το κατοικίδιό σας από την ζέστη

• 
  
  
  
  Να έχετε πάντα αρκετό δροσερό, καθαρό νερό σε ένα μπωλ μεγάλο δίπλα στο κατοικίδιό σας. Για τους σκύλους που ζουν εκτός σπιτιού, προμηθευτείτε μία πισίνα μωρών και γεμίστε την με δροσερό νερό, για να κάθονται μέσα όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει.

• 
  
  
  
  Βουρτσίστε το κατοικίδιό σας, κρατήστε το καθαρό από περιττές τρίχες, ποτέ όμως μην τα ξυρίζετε καθώς το δέρμα τους καίγεται από τον ήλιο. Η γούνα προστατεύει τα ζώα από την ζέστη και τα έντομα και μένει δροσερή μετά από ένα μπάνιο, βρέξιμο ή παιχνίδι στην θάλασσα.
• 
  
  
  
  Να βγαίνετε βόλτα τις πρωϊνές ή τις απογευματινές ώρες για περισσότερη δροσιά αποφεύγοντας πάντα το ζεστό πεζοδρόμιο που μπορεί ακόμα και να κάψει τις πατούσες του ζώου.
• 
  
  
  
  Τις ζεστές μέρες και όταν έχει καύσωνα, αποφύγετε να τρέχετε παρέα με το κατοικίδιό σας.
• 
  
  Μην παίρνετε μαζί σας το κατοικίδιό σας όταν βγαίνετε έξω χωρίς να υπάρχει ανάγκη. Η θερμοκρασία σε ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο μπορεί ακόμα και να σκοτώσει το κατοικίδιό σας μέσα σε δευτερόλεπτα. Όταν η θερμοκρασία είναι υψηλή έξω, μέσα στο αυτοκίνητο φτάνει και 40% πιο ανεβασμένη μέσα σε μισή ώρα. Και αυτό ισχύει με τα παράθυρα ανοιχτά και το αυτοκίνητο παρκαρισμένο σε σκιά.

Η Διατροφή του Σκύλου

Η διατροφή στον σκύλο έχει τόση σημασία.
όσο και στον άνθρωπο γι’ αυτό και πρέπει να του παρέχετε μια πλήρη και ισορροπημένη διατροφή με όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που θα του προσφέρουν αρκετή ενέργεια για να μεγαλώσει και να αναπτύξη σωστά όλα τα ζωτικά όργανα και να σχηματίσει δυνατά κόκαλα και γερούς μύες. Η μη προσεκτική διατροφή, μπορεί να οδηγήσει σε κακή σωματική ανάπτυξη, σε πολλές σοβαρές ασθένειες, σε θάνατο.

Το ζώο μας έχει συγκεκριμένες ανάγκες.
Ανάλογα, με την φυλή, την ηλικία, το μέγεθος, ποικίλει όχι μόνο η ποσότητα αλλά και το είδος της διατροφής που θα πρέπει να κάνει. Παράλληλα, καθόλη την διάρκεια της ζωής του οι θρεπτικές του ανάγκες θα αλλάζουν: Το κουτάβι που βρίσκεται στην ανάπτυξη χρειάζεται περισσότερες θερμίδες, πρωτεΐνες και βιταμίνες απ’ότι ένας ενήλικος σκύλος. Ο χρόνος ανάπτυξης διαφέρει ανάλογα με την φυλή στην οποία ανήκει το κουτάβι. Για παράδειγμα οι φυλές μικρού μεγέθους ενηλικιώνονται σε ένα μόνο χρόνο και έχουν μεγαλύτερο όριο ζωής, ενώ οι φυλές μεγάλου μεγέθους χρειάζονται δύο χρόνια για να ενηλικιωθούν κι ας έχουν μικρότερο όριο ζωής.

Κάθε σκύλος χρειάζεται:

πέραν του νερού- πέντε βασικές ουσίες στην καθημερινή του διατροφή: Πρωτεϊνες, υδατάνθρακες, λίπη, μεταλλικά στοιχεία και βιταμίνες.
Αν μία τροφή δεν είναι πλήρης, θα χρειαστείτε συμπληρώματα διατροφής, όπως βιταμίνες, ασβέστιο, κά. Σε περίπτωση όμως που η τροφή είναι πλήρης και ισορροπημένη, τα συμπληρώματα είναι πιθανόν να προκαλέσουν επικύνδυνες παρενέργεις: Η υπερβιταμίνωση για παράδειγμα μπορεί να προκαλέσει τοξικό σόκ, ενώ υπερβολική ποσότητα ασβεστίου, φωσφόρου ή βιταμίνης D, μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στην ανάπτυξη των οστών.
Φρέσκο, καθαρό νερό πρέπει να είναι διαθέσιμο όλη τη ημέρα.

Πριν αρχίσουμε κάποιου είδους διατροφή

πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας  τον κανόνα, ότι:
Ο άνθρωπος είναι ζώο παμφάγο και πρέπει να τρέφεται (στο περίπου) με  50% κρέας και 50% φυτικές ίνες.
Ο σκύλος είναι σαρκοφάγο με 70% κρέας και 30% φυτικές ίνες.
Η γάτα είναι σαρκοφάγο με 90% κρέας και 10% φυτικές ίνες.
Αυτό σημαίνει ότι το σκυλί μας δεν πρέπει να τρέφεται με το ίδιο φαγητό με μας ή με τη γάτα μας.

Καλό θα ήταν από την αρχή να επιλέξουμε το είδος της τροφής που θα δίνουμε στον σκύλο μας και να το τηρείσουμε μέχρι το τέλος.
Κάθε είδος έχει τα υπέρ και τα κατά του και εναπόκειται σε μας το τι θα επιλέξουμε:

1. Μαγειρευτή τροφή.
2. Έτοιμη τροφή σε κονσέρβα ή σε ξηρή μορφή
3. Συνδιασμός.

Αναλυτικότερα,

1. Μαγειρευτό φαγητό

 

Ένας σκύλος δεν πρέπει να τρώει όλες τις τροφές.
Ιδαίτερη προσοχή πρέπει να δώσουμε στο ότι ο σκύλος, σε αντίθεση με τον άνθρωπο, αποταμιεύει ευκολότερα τους υδατάνθρακες και πέπτει το λίπος. (Ο άνθρωπος αποταμιεύει το λίπος και πέπτει τους υδατάνθρακες).
Ιδανικά, στην περίπτωση που ο σκύλος τρώει μαγειρευτό φαγητό, η αναλογία πρέπει να είναι:

30% πρωτεϊνη
35% υδατάνθρακες
25% λαχανικά
10% φυτικά λίπη

Επιτρέπονται:

Πρωτεϊνες:
Κρέας: Αποτελεί το πιο αγαπημένο φαγητό των σκυλιών. Απαγορεύεται να του το δίνουμε ωμό.
Κοτόπουλο: χωρίς κόκαλα και χωρίς την πέτσα.
Ψάρι. (Προσοχή: Το ωμό ψάρι περιέχει μια ουσία, την θειαμινάση που καταστρέφει την θειαμίνη (βιταμίνη Β), με αποτέλεσμα την πρόκληση νευρικών διαταραχών).
Γάλα και παράγωγα. (Προσοχή: Ορισμένα σκυλιά έχουν ανεπάρκεια σε λακτάση, ένα ένζυμο που διασπά το γάλα, με συνέπεια να προκαλείται στο ζώο διάρροια.).

Υδατάνθρακες:
Ρύζι: Βοηθάει και σε πεπτικά προβλήματα. Σουρώστε το ώμος καλά μετά το βράσιμο ώστε να μειωθεί το άμυλο του.

Λιπαρά:
Λάδι: Πάντοτε ωμό. Προτιμάται το σπορέλαιο, το ηλιέλαιο, το καλαμποκέλαιο, από το ελαιόλαδο.

Ιχνοστοιχεία:
Αυγό. (Προσοχή: Όχι ωμό, γιατί το ασπράδι περιέχει αβιδίνη, ένα ένζυμο που καταστρέφει την βιοτίνη, βασική βιταμίνη του οργανισμού. Με το βράσιμο όμως η αβιδίνη καταστρέφεται).

Φυτικές ίνες:
 Όσπρια και λαχανικά: Καρότα, πράσα, φακές, φρέσκα φασολάκια, ρεβύθια.

Σούπες.

Κόκαλο βοδινού: Βοηθάει στον καθαρισμό των δοντιών.
Υπάρχουν επίσης στο εμπόριο ειδικά «κόκαλα» από κατεργασμένο δέρμα χοίρου ή βούβαλου που τρώγονται και του καθαρίζουν τα δόντια.

Συνήθως, όταν επιλέγουμε το μαγειρευτό φαγητό δίνουμε και κάποιες ταμπλέτες συμπληρώματος (βιταμίνες, ασβέστιο, φώσφορο), αφού όμως συμβουλευτείτε τον κτηνίατρο σας.

Απαγορεύονται:

Όχι παγωμένο ή καυτό φαγητό (μπορεί να αρρωστήσει ή να δημιουργήσει στομαχικό πρόβλημα).
Γάλα φρέσκο ή εβαπορέ για ανθρώπους: Η λακτόζη που περιέχεται μπορεί να προκαλέσει διάρροιες και έντονα εντερικά προβλήματα. Στο εμπόριο κυκλοφορεί γάλα σε μορφή σκόνης ειδικό για κουτάβια.
Κόκαλα κοτόπουλου, αρνιού γιατί μπορεί να πνηγεί, ενώ θρυμματίζονται, γίνονται αιχμηρά και μπορεί να τρυπήσουν τον λαιμό ή το πεπτικό σύστημα. Η περιτονίτιδα αλλά και ο θάνατος από κόκαλο είναι δυστυχώς πολύ συνηθισμένα στα σκυλιά.
Πατάτες, ψωμί και άλλα αμυλούχα: Είναι άχρηστη τροφή που απλώς μπορεί να προκαλέσει διάρροια ή δυσπεψία.
Κρεμμύδια: Περιέχουν κάποια τοξική ουσία που καταστρέφει τα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Χόρτα: Ερεθίζουν το πεπτικό σύστημα του σκύλου και τον οδηγούν σε κολίτιδα. σκύλος επιλέγει από μόνος του να φάει χόρτα, μόνο όταν έχει πρόβλημα δυσπεψίας και το κάνει για να προκαλέσει εμετό.
Σταφύλια: Προκαλούν προβλήματα στα νεφρά.
Σοκολάτα: Περιέχει «θειοβρωμίνη», μια τοξική για τα σκυλιά ουσία που μπορεί να προκαλέσει εμετούς, διάρροιες, καρδιακά προβλήματα, προβλήματα στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
Γλυκά γενικότερα: Ο σκύλος από μόνος του έχει αυξημένη ποσότητα γλυκόζης. Κινδυνεύει λοιπόν από ζάχαρο, διαβήτη, υπερκινητικότητα, αλλά και πέτρα στα δόντια.
Αλμυρά: Παρότι είναι καλό να προσθέτουμε λίγο αλάτι στην μαγειρευτή τροφή του σκύλου, τα πολύ αλμυρά φαγητά υποχρεώνουν το σκυλί στην έντονη κατανάλωση νερού με αποτέλεσμα –ειδικά σε μεγαλόσωμες φυλές- διάφορα στομαχικά προβλήματα, με πιθανή μέχρι και την στροφή στομάχου.
Πολύ λιπαρά: Η πέτσα του κοτόπουλου το μόνο που προσφέρει είναι «κακές» θερμίδες, ενώ συχνά προκαλεί διάροια.

Καφές: Η καφείνη πιθανόν να προκαλέσει καρδιακά ή στομαχικά προβλήματα.
Αλκοόλ: Προκαλεί καρδιά προβλήματα και προβλήματα στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.

Ο σκύλος χρειάζεται το προσωπικό του, ξεχωριστό φαγητό - δεν είναι σκουπιδοτενεκές! Το να ταΐζουμε το σκυλί μας με τα αποφάγια μας (είναι πολύ συνηθισμένη η νοοτροπία ότι «αυτό έχουμε, αυτό θα φάει») αποτελεί ότι χειρότερο μπορούμε να του κάνουμε. Εξίσου βέβαια λάθος είναι να ταΐζουμε τον σκύλο μας με ότι του αρέσει.

2. Βιομηχανοποιημένες τροφές
 

Όσο καλή πρόθεση και διάθεση κι αν έχουμε, το να μαγειρεύουμε καθημερινά ξεχωριστό φαγητό για το σκυλί μας που να πληρή όλες τις παραπάνω προϋποθέσεις, απαιτεί πολύ χρόνο. Έτσι, μια έτοιμη τροφή του εμπορίου που θα προσφέρει πλήρες και ισορροπημένο γεύμα στο σκύλο μας αποτελεί την καλύτερη και ευκολότερη λύση.
 Δώστε μόνο επώνυμες, καλές τροφές, κατάλληλες για την φυλή και την ηλικία τους. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για προϊόντα παρασκευασμένα με όλες τις απαραίτητες προδιαγραφές, καλύπτοντας πλήρως όλες τις θερμιδικές ανάγκες του σκύλου και εξασφαλίζοντας μία ισορροπημένη διατροφή. Είναι απαραίτητο να επιλέξετε μια τροφή που να ανταποκρίνεται πλήρως στις διατροφικές και πεπτικές ανάγκες του σκύλου σας, χωρίς αυτό όμως να σημαίνει ότι είστε υποχρεωμένοι να πληρώσετε περισσότερα χρήματα για να αγοράσετε μια τροφή που διαφημίζεται καλύτερα ή έχει πιο εντυπωσιακή συσκευασία. Κάντε την έρευνα σας πριν καταλήξετε κάπου. Πάντοτε να διαβάζετε τις ετικέτες των προϊόντων. Αναφέρουν σημαντικές πληροφορίες για το επίπεδο των λιπαρών, πρωτεϊνών, φυτικών ινών και νερού της τροφής. Διαβάζοντας τις συσκευασίες θα αρχίσετε να καταλαβαίνετε αν μια τροφή είναι σωστή για το κουτάβι σας.
Ακολουθείστε τις οδηγίες της εταιρείας ή του κτηνίατρου για την ποσότητα.
Οι βιομηχανοποιημένες τροφές κυκλοφορούν σε δύο κυρίως τύπους: την κονσερβοποιημένη και την ξηρά τροφή. Η ξηρά τροφή είναι η πιο δημοφιλής επειδή αποτελεί το ευκολότερο και οικονομικότερο προϊόν διατροφής του σκύλου.

Το μέρος που θα τρώει
Από την πρώτη στιγμή που θα μπει ο σκύλος στο σπίτι σας θα πρέπει να του ορίσετε ένα μέρος όπου θα τρώει. Επιλέξτε ένα ήσυχο μέρος, εύκολα προσβάσιμο από τον σκύλο, εύκολο για σας στο να το καθαρίζετε καθημερινά, να μην ενοχλεί την υπόλοιπη οικογένεια και, κατά προτίμηση, να μην είναι στον ίδιο χώρο που τρώτε εσείς. Εκεί θα πρέπει να βρίσκετε πάντοτε ένα μπολ με φρέσκο νερό.
Προσπαθείστε να διατηρήσετε αυτό το μέρος για ολή την διάρκεια την διαμονής του σκύλου στο συγκεκριμένο σπίτι.
 Σε μεγαλόσωμες φυλές είναι απαραίτητο τα μπολ της τροφής και του νερού να είναι υπερυψωμένα σε τέτοιο ύψος ώστε το σκυλί σας να μην χρειάζεται να σκύβει πολύ το κεφάλι του για να φάει. Στο εμπόριο κυκλοφορούν ειδικές υπερυψωμένες βάσεις με θήκες για μπολ αλλά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα αυτοσχέδιο τραπεζάκι.

Πότε θα τρώει
Τα κουτάβια - μέχρι 10 μηνών - πρέπει να τρέφονται από τρεις έως τέσσερις φορές την ημέρα. Διαβάστε την προτεινόμενη δοσολογία στην συσκευασία της τροφής ή συμβουλευθείτε τον κτηνίατρο σας και μοιράστε την δοσολογία αυτή στα τρία ή στα τέσσερα, ανάλογα με την συχνότητα του ταϊσματος.  Βάλτε την τροφή στο πιάτο για 20 λεπτά. Εάν την φάει γρηγορότερα, μην συμπληρώσετε με νέα τροφή.
Αν δεν την έχει φάει όλη απομακρύνετε το πιάτο μέχρι την επόμενη προγραμματισμένη για φαγητό ώρα. Αυτή η διαδικασία είναι πολύ σημαντική για την εκπαίδευσή του. Από τους 10 μήνες και μετά, πρέπει να το ταΐζετε δύο φορές την ημέρα, μέχρι να ενηλικιωθεί.  Τα ενήλικα σκυλιά-ενός έτους και πάνω-πρέπει να τρέφονται μία ή δυο φορές την ημέρα.
Ο σκύλος ταϊζεται στον δικό του σταθερό και συγκεκριμένο χρόνο που έχετε ορίσει εσείς. Ποτέ μην τον ταϊσετε την ώρα που τρώτε κι εσείς. Εκτός από τα προβλήματα εκπαίδευσης (βλπ. «ιεραρχία στην αγέλη»), το μόνο που θα του προσφέρετε είναι να ενισχύσετε την λαιμαργία του και τις κακές του συνήθειες.
Ιδιαίτερα στα μεσαία και μεγαλόσωμα σκυλιά, αποφύγετε να τα ταϊζετε αμέσως πριν από την βόλτα τους, γιατί κινδυνεύουν από στροφή στομάχου.